Κάντ και Φιλοσοφική Συμβουλευτική

O Κάντ με τη σκέψη  του, θέλησε να φωτίσει την terra incognita της φιλοσοφίας, και κατάφερε από τη μια πλευρά να παγιδευτεί σε ένα γνωσιακό αδιέξοδο και ένα θετικιστικό αγνωστικισμό, και από την άλλη να μας χαρίσει απροσμέτρητους  στοχασμούς  για  τη μεταβλητή της φιλοσοφικής  μεταβολής.

Η συμβολή του στην φιλοσοφική ανθρωπολογία και φιλοσοφική συμβουλευτική απροσμέτρητα ευεργετική. Πολύ πριν οι θεραπευτές της ψυχο-αγοράς καλλιεργήσουν σαν πράκτορες επί μισθώσι τις διαδρομές του θυμικού  ντεφατισμού, ο Κάντ μας έχει  δώσει τα φώτα του, και μας έχει απαλλάξει από τα ληγμένα λόγια του ψυχοθεραπευτικού προσκοπισμού.

Ήδη από το 1770 μας έχεις θέσει τα ερωτήματα:

Τι είμαι σε θέση να γνωρίζω;

Τι οφείλω να κάνω;

Που επιτρέπεται να ελπίζω;

Τι είναι ο άνθρωπος;

Ο Λακάν χαιρέτησε τα παραπάνω ερωτήματα με παραθέματα εγκωμιαστικών λόγων και παρόλες τις διαφορές του, με το καντιανό πνεύμα μένει ανοιχτός στην  καντιανή ερμηνευτική  ερωτηματοθεσία.

Ο Κάντ κάνει μια διάκριση ανάμεσα στα προσωρινά πάθη (Affekte) και στα νόμιμα πάθη (Leidenschaften), επιθυμώντας έτσι να οργανώσει μια πρακτική φιλοσοφία χωρίς την παθολογία ( ο Αντόρνο κινείται αντίθετα σε μια πρακτική φιλοσοφία με κέντρο  την παθολογία), επιπλέον στην προσπάθεια του, να ανιχνεύσει το «επιθυμείν» (Begehrungsvernogen) και μέσα από εκείνο τη διαστροφή  ενοχοποιεί νησίδες του Λόγου, όχι όμως  τον πυρήνα ( Kern) του Λόγου. Έτσι η  πρακτική φιλοσοφία ή η   φιλοσοφική συμβουλευτική, αποστασιοποιείται από την παθολογία και την καθαρτήρια προσπάθεια. Για τον Κάντ η πρακτική φιλοσοφία ή  η φιλοσοφική συμβουλευτική, δεν έχει εγγύτητες με τον  ψυχολογισμό, ασκώντας την ίδια στιγμή ο Κάντ  κριτική στον ψυχολογισμό. Η σκιά για τον Κάντ συλλαμβάνεται μέσα στη λάμψη του Λόγου. Επίσης οι  αξιολογικές αναπροσαρμογές του υποκειμένου  μέσα στην πρακτική φιλοσοφία ή την  φιλοσοφική συμβουλευτική, θα επιτρέψουν και διαφορετικές αποτιμήσεις  στο ψυχολογικό επίπεδο.

Βέβαια πολύ πριν από τον Κάντ, ο Αριστοτέλης μας έχει πει, ότι τα πάθη καθεαυτά έχουν αδιάφορο χαρακτήρα και εκδηλώνονται «απροαιρέτως». Η ανθρώπινη προαίρεση είναι που δίνει στα πάθη  προβάδισμα.( Ηθικά Νικομάχεια ΙΙ 4, 1105, β 28 -1106^α 6). Όμως η δυτική υπολογισμένη αοριστία με τις νεκρανεστημένες ιδοψυχαναγκαστικές ιδέες της, είχε συνάψει συμφωνία με την κηδεμονία της εσωτερικής διάρκειας του Απ. Παύλου, όταν στο Περί «παθών ατιμίας»  η κεντρική έννοια της παυλικής ανθρωπολογίας είναι η θεραπεία των παθών.

Αυτό όμως που κατεδαφίζει τον αχρονικό κυκλοθυμικό χαρακτήρα των ψυχοθεραπευτικών θεωριών είναι, όταν ο Κάντ θέτει το ζήτημα της μη  δικαιολόγησης  των κριτηρίων, των θεμελίων, των μετωνυμικών αιτιοτήτων,  των εξηγήσεων και αποτελεσμάτων, όπου η θεραπεία δεν υπάρχει ως θεραπεία των συμπτωμάτων, και παθολογική θεραπεία. αλλά ως διάγνωση συμπτωματολογίας, και θα ήταν μάταιο να αναζητηθεί η θεραπεία. Επιπλέον η νόσος και η ίαση συναιρούνται. Τι προτείνει στον τεχνικό παροξυσμό της ψυχοαναλυτικής ο Κάντ; τον θεμελιακό υπαινιγμό ο οποίος υπάρχει σε ό,τι προσπαθούμε να διατυπώσουμε.  (Κάντ Τι είναι Διαφωτισμός.)

Απόστολος Αποστόλου.

                                                                                                                                                                                                                                                                                                             

Κινηματογράφος και Φιλοσοφική Συμβουλευτική.

Nicola Abbagnano και Φιλοσοφική Συμβουλευτική.

Νέλσον Γκούντμαν και Φιλοσοφική Συμβουλευτική

Κάντ και Φιλοσοφική Συμβουλευτική

Περί αναπαραστάσεως

Πόσο σκληρός είναι ο αποχαιρετισμός των κίβδηλων εννοιολογικών αφαιρέσεων που ο αντίλαλος τους κρατάει ακόμη; Πόσο ακόμη  τα ιερατεία των πνευματικών ζόμπι  θα κηδεμονεύουν την παραληρηματική αφαίρεση της σκέψης;

Ο λόγος για τα φληναφήματα περί «αναπαραστάσεως», από ψυχαναλυτικές και φιλοσοφικές οπισθοβατικές μηδαμηνολογίες. Οι περιπλανώμενοι μυαλοπώλες, η πνευματική ελιτοαλητεία, έχει κτίσει  τη «φυλακή του Ρέντιγγ» γύρω από την αναπαράσταση και το διακοσμητικό της παραμύθι.

Ο Φρόϋντ βγάζοντας την αναπαράσταση  στο σφυρί της  δημοπρασίας  και  θέλοντας να την αποχρωματίσει από την φιλοσοφική της ύπνωση, σε δύο του άρθρα με τίτλο «αναπαράσταση και μνημονικά ίχνη», θα μας πει ότι θα πρέπει να εγκαταλείψουμε τα φιλοσοφικά της ξόρκια της αναπαράστασης που μας άφησαν οι μάγισσες της φιλοσοφικής παιδείας μας  που την ήθελαν ως αναπαράσταση υποκειμένου με αντικείμενο και προς άφεση των αμαρτιών της, να την δούμε ως αντιδιαστολή συναισθήματος (ποσόν –quntum- συναισθήματος) και αναπαράστασης. Αναπαράσταση κατά Φρόϋντ είναι εκείνο το μέρος του αντικειμένου που εγγράφεται στα μνημονικά συναισθήματα. Εδώ ο δάσκαλος Φρόϋντ με τους βαρύτιμους λόγους του, εστιάζεται σε αναπαραστάσεις λέξεων και αναπαραστάσεις πραγμάτων. Οι αναπαραστάσεις πραγμάτων είναι χαρακτηριστικές του ασυνείδητου συστήματος, ενώ οι αναπαραστάσεις  λέξεων έχουν μια φυγή προς το συνειδητό και προ-συνειδητό.

O πολύς Green στο (La reserve de l’ incréable)  «η εφεδρεία του αδημιούργητου», θα μας πει ότι η αναπαράσταση είναι συνδεδεμένη με την απώλεια του μητρικού αντικειμένου, και κυρίως με το πένθος και την εξέλιξη της συγκεκριμένης ανάμνησης μέσα στην απουσία.  Η manques (έλλειψη), και η perte (απώλεια), γίνονται αναπαραστίσημες. Κάτω από μια άλλη προβληματική, ο Pierre Marty βλέπει ότι οι αναπαραστάσεις κατέχονται από μια μηχανιστική σκέψη (pensée opératoire).

Στην φιλοσοφική αστροφεγγιά η αναπαράσταση πότε συστήνεται με τους κυμματοσωματικούς δυϊσμούς της  και πότε με τα απόλυτα κέντρα. Στον Πλάτωνα η αναπαράσταση δεν έλκεται ούτε από την  έλλειψη, ούτε από το κενό, αλλά από μια κίνηση η οποία είναι αναντιπαράστατος (Σοφιστής 255 Α, 248Β, 249 Α). Στον Αριστοτέλη στο Περί Ψυχής η αναπαράσταση κατοικοεδρεύει στη φαντασία ως «δόξα μετ’ αισθήσεων», και ενώνει έννοιες και προσωπικές συνθέσεις. Στη δυτική πνευματική  «ορθολεξία», με  τα κέντρα, και τα ειδωλοποιητικά ριζώματα, η αναπαράσταση αναζητά έναν  πυρήνα (Kern). Ο γερμανικός βερμπαλισμός με  τους Κάντ και Σοπενχάουερ, θέλει κάθε αναπαράσταση να συνεπάγεται ως κατάφαση (Ich bin Denkende). Ας θυμηθούμε εδώ ότι  o Wolf εισήγαγε στη γερμανική γλώσσα τη λέξη Vorsellung (αναπαράσταση) με τη σημασία της ιδέας, ή εικόνας. Το άλλο στρατόπεδο της δυτικής πνευματικής ευφορίας, οι «γαλλικοί φιλοσοφικοί  αναμεταδότες», οι «χοηφόροι» του φαντασιακού, αναψηλάφησαν  την αναπαράσταση άλλοτε  ως φαινόμενο κατά τον Renouvier, και άλλοτε πάλι την κεραυνοβόλησαν στο imaginaire, σύμφωνα με  τον  Bossuet. Αλλά η αναπαράσταση θα μας πει ο Μπερξόν, ζει στο πεδίο του δικού μας κρυπτογραφήματος όχι ως représenter, αλλά ως se représenter (ως εγώ έχω την αναπαράσταση).  

Η αναπαράσταση με τις συναιτιότητες της, έξω από τον συμπλεγματικό διδακτισμό της «ενοχοποημένης»  «ψυχοφιλοσοφικής νησίδας», που την καθιστά περιγραφική έννοια, όπως το βίωμα και τα ψυχικά ενεργήματα, και της αποδίδει  εξηγητική προχειρολογία, για να παραφράσω τον Φελίξ Τορές «αλληγορεί το όνομα της». Δηλαδή λειτουργεί ως παρακειμενικότητα. Ως σημειώσεις, ως σκόπιμα χάσματα, ως υπότιτλοι, ως παρεμφερή στοιχεία, και  συνοδεύει, πλαισιώνει, διασπά, υποτιμά. Γι’ αυτό προτείνω στους μαθητές μου να μην περιμένουν την προσδοκία της αποκάλυψης από την αναπαράσταση,  αλλά την ειρωνεία της προκλητικότητας της, και της ρήξης της.

Με άλλα λόγια η αναπαράσταση  έχει την ακρίβεια της κοπτοραπτικής και κορεσμένη από ετερότητες χαίρεται τα ομοιώματά της. Ίσως ο Μπαχτίν ήξερε καλύτερα από όλους ότι η αναπαράσταση καταργείται με τη συμμετοχή στο παζάρι της ζωής, και όλα τα άλλα αποτελούν νεκρές φλυαρίες και άλλοθι για να εκκολάπτουμε  τις παλιές γραφές.  

Απόστολος  Αποστόλου.

Σεμιναριακός Κύκλος.

Ταξιδεύοντας σ' αυτό που Είσαι 

Κύκλος Διαδικτυακών Σεμιναρίων Αυτογνωσίας

Τα σεμινάρια θα είναι επαναλαμβανόμενα με καινούργιο περιεχόμενο κάθε φορά. Στόχος, η μελέτη ψυχο-οντολογικών προβλημάτων, μέσα απο την οποία να καλυφθεί ένα ευρύ φάσμα θεματολογίας και να παρουσιασθούν καινούργιες οπτικές με τις οποίες μπορούμε να δούμε τη σχέση μας με αυτό που ονομάζουμε πραγματικότητα, ψευδαίσθηση και ασυνείδητο. Και πως αυτό καθορίζει την εμπειρία μέσα από την αλληλεπίδραση μεταξύ του Εαυτού, του Εγώ και του Άλλου, στις Διαπροσωπικές Σχέσεις, στον Έρωτα, την Επιτυχία, την Ευτυχία και τη Χαρά, αλλά και στον Φόβο και την Αποτυχία και την Απογοήτευση. 

Μπορείτε να παρακολουθήσετε το σεμινάριο από το σπίτι σας, όπου κι αν βρίσκεστε εντός και εκτός Ελλάδας και Κύπρου. Μπορείτε να συμμετέχετε διαδραστικά με υποβολή ερωτήσεων, πριν, ή κατα τη διάρκεια του σεμιναρίου. Η διαδικτυακή σύνδεση θα είναι επίσης δυνατή για προεπιλεγμένες ερωτήσεις με τους παρευρισκομένους οι οποίοι θα μπορούν να εκφράσουν την ερώτηση τους στους ομιλητές και κάθε φορά θα ακολουθεί συζήτηση.

Παρουσιαστές:
Δρ. Απόστολος Αποστόλου, Διδάκτωρ Φιλοσοφίας
Δρ. Αθηνά Γεωργίου, Κλινικός Ψυχολόγος

Εισαγωγικό Σεμινάριο
Πρώτη Ενότητα: Ο Εαυτός
Αποκύημα της πραγματικότητας, ή δημιουργός;
Δέσμιος μιας υπαρκτής πραγματικότητας ή σμιλευτής της;
Ασυνείδητο
Σκιώδεις σχέσεις
Έρωτας
Ευτυχία
Φόβος
Πόνος
Απογοήτευση
Αποτυχία

ΧΩΡΊΣ ΚΌΣΤΟΣ ΔΩΡΕΆΝ. ΌΠΩΣ ΌΛΟΙ ΟΙ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑΚΟΊ ΚΎΚΛΟΙ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΉΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΉΣ.
Δηλώσεις συμμετοχής, theadventureofbeing@gmail.com