Κινηματογράφος και Φιλοσοφική Συμβουλευτική.

Nicola Abbagnano και Φιλοσοφική Συμβουλευτική.

Νέλσον Γκούντμαν και Φιλοσοφική Συμβουλευτική

Κάντ και Φιλοσοφική Συμβουλευτική

Περί αναπαραστάσεως

Πόσο σκληρός είναι ο αποχαιρετισμός των κίβδηλων εννοιολογικών αφαιρέσεων που ο αντίλαλος τους κρατάει ακόμη; Πόσο ακόμη  τα ιερατεία των πνευματικών ζόμπι  θα κηδεμονεύουν την παραληρηματική αφαίρεση της σκέψης;

Ο λόγος για τα φληναφήματα περί «αναπαραστάσεως», από ψυχαναλυτικές και φιλοσοφικές οπισθοβατικές μηδαμηνολογίες. Οι περιπλανώμενοι μυαλοπώλες, η πνευματική ελιτοαλητεία, έχει κτίσει  τη «φυλακή του Ρέντιγγ» γύρω από την αναπαράσταση και το διακοσμητικό της παραμύθι.

Ο Φρόϋντ βγάζοντας την αναπαράσταση  στο σφυρί της  δημοπρασίας  και  θέλοντας να την αποχρωματίσει από την φιλοσοφική της ύπνωση, σε δύο του άρθρα με τίτλο «αναπαράσταση και μνημονικά ίχνη», θα μας πει ότι θα πρέπει να εγκαταλείψουμε τα φιλοσοφικά της ξόρκια της αναπαράστασης που μας άφησαν οι μάγισσες της φιλοσοφικής παιδείας μας  που την ήθελαν ως αναπαράσταση υποκειμένου με αντικείμενο και προς άφεση των αμαρτιών της, να την δούμε ως αντιδιαστολή συναισθήματος (ποσόν –quntum- συναισθήματος) και αναπαράστασης. Αναπαράσταση κατά Φρόϋντ είναι εκείνο το μέρος του αντικειμένου που εγγράφεται στα μνημονικά συναισθήματα. Εδώ ο δάσκαλος Φρόϋντ με τους βαρύτιμους λόγους του, εστιάζεται σε αναπαραστάσεις λέξεων και αναπαραστάσεις πραγμάτων. Οι αναπαραστάσεις πραγμάτων είναι χαρακτηριστικές του ασυνείδητου συστήματος, ενώ οι αναπαραστάσεις  λέξεων έχουν μια φυγή προς το συνειδητό και προ-συνειδητό.

O πολύς Green στο (La reserve de l’ incréable)  «η εφεδρεία του αδημιούργητου», θα μας πει ότι η αναπαράσταση είναι συνδεδεμένη με την απώλεια του μητρικού αντικειμένου, και κυρίως με το πένθος και την εξέλιξη της συγκεκριμένης ανάμνησης μέσα στην απουσία.  Η manques (έλλειψη), και η perte (απώλεια), γίνονται αναπαραστίσημες. Κάτω από μια άλλη προβληματική, ο Pierre Marty βλέπει ότι οι αναπαραστάσεις κατέχονται από μια μηχανιστική σκέψη (pensée opératoire).

Στην φιλοσοφική αστροφεγγιά η αναπαράσταση πότε συστήνεται με τους κυμματοσωματικούς δυϊσμούς της  και πότε με τα απόλυτα κέντρα. Στον Πλάτωνα η αναπαράσταση δεν έλκεται ούτε από την  έλλειψη, ούτε από το κενό, αλλά από μια κίνηση η οποία είναι αναντιπαράστατος (Σοφιστής 255 Α, 248Β, 249 Α). Στον Αριστοτέλη στο Περί Ψυχής η αναπαράσταση κατοικοεδρεύει στη φαντασία ως «δόξα μετ’ αισθήσεων», και ενώνει έννοιες και προσωπικές συνθέσεις. Στη δυτική πνευματική  «ορθολεξία», με  τα κέντρα, και τα ειδωλοποιητικά ριζώματα, η αναπαράσταση αναζητά έναν  πυρήνα (Kern). Ο γερμανικός βερμπαλισμός με  τους Κάντ και Σοπενχάουερ, θέλει κάθε αναπαράσταση να συνεπάγεται ως κατάφαση (Ich bin Denkende). Ας θυμηθούμε εδώ ότι  o Wolf εισήγαγε στη γερμανική γλώσσα τη λέξη Vorsellung (αναπαράσταση) με τη σημασία της ιδέας, ή εικόνας. Το άλλο στρατόπεδο της δυτικής πνευματικής ευφορίας, οι «γαλλικοί φιλοσοφικοί  αναμεταδότες», οι «χοηφόροι» του φαντασιακού, αναψηλάφησαν  την αναπαράσταση άλλοτε  ως φαινόμενο κατά τον Renouvier, και άλλοτε πάλι την κεραυνοβόλησαν στο imaginaire, σύμφωνα με  τον  Bossuet. Αλλά η αναπαράσταση θα μας πει ο Μπερξόν, ζει στο πεδίο του δικού μας κρυπτογραφήματος όχι ως représenter, αλλά ως se représenter (ως εγώ έχω την αναπαράσταση).  

Η αναπαράσταση με τις συναιτιότητες της, έξω από τον συμπλεγματικό διδακτισμό της «ενοχοποημένης»  «ψυχοφιλοσοφικής νησίδας», που την καθιστά περιγραφική έννοια, όπως το βίωμα και τα ψυχικά ενεργήματα, και της αποδίδει  εξηγητική προχειρολογία, για να παραφράσω τον Φελίξ Τορές «αλληγορεί το όνομα της». Δηλαδή λειτουργεί ως παρακειμενικότητα. Ως σημειώσεις, ως σκόπιμα χάσματα, ως υπότιτλοι, ως παρεμφερή στοιχεία, και  συνοδεύει, πλαισιώνει, διασπά, υποτιμά. Γι’ αυτό προτείνω στους μαθητές μου να μην περιμένουν την προσδοκία της αποκάλυψης από την αναπαράσταση,  αλλά την ειρωνεία της προκλητικότητας της, και της ρήξης της.

Με άλλα λόγια η αναπαράσταση  έχει την ακρίβεια της κοπτοραπτικής και κορεσμένη από ετερότητες χαίρεται τα ομοιώματά της. Ίσως ο Μπαχτίν ήξερε καλύτερα από όλους ότι η αναπαράσταση καταργείται με τη συμμετοχή στο παζάρι της ζωής, και όλα τα άλλα αποτελούν νεκρές φλυαρίες και άλλοθι για να εκκολάπτουμε  τις παλιές γραφές.  

Απόστολος  Αποστόλου.